Aktualności

Grupa Grimaud

logo grimaud

Stabilność marki CHOICE GENETICS gwarantuje obecność w ramach operującej globalnie GRUPY GRIMAUD, specjalizującej się w genetyce wielu gatunków zwierząt. Zaplecze naukowe i kapitałowe grupy zapewnia ciągły postęp genetyczny świń, w oparciu o najnowszą wiedzę naukową, zweryfikowaną na fermach hodowlanych całego świata.

Czytaj więcej

Remont stada przeprowadza się z dwóch powodów tzw. „brakowanie z konieczności”, przymusowe, oznacza sytuację, kiedy zwierzęta w wyniku znaczącego pogorszenia kondycji ciała nie nadają się na dalszą hodowlę oraz „brakowanie ekonomiczne”, dobrowolne, kiedy decyzja o remoncie jest wynikiem świadomej strategii hodowlanej, której celem jest utrzymywanie wysokiego poziomu genetycznego stada i osiąganie maksymalnych możliwości produkcyjnych zwierząt. Wśród polskich hodowców przeważa remont z konieczności. To o tyle zaskakujące, że koszty remontu są poniżej 2% ogółu kosztów hodowlanych, co w porównaniu z kosztem pasz (ok. 70% kosztów), oznacza, iż należą one do najniższych kosztów hodowli. Dlaczego więc hodowcy rezygnują z narzędzia, dzięki któremu mogą poprawić zyskowność produkcji? 

Remont stada powszechnie postrzegany jest w kategoriach kosztu wynikającego z wymiany wybrakowanych loch. Wylicza się go poprzez odjęcie kosztów wyhodowania lub zakupu zwierząt, którymi zastępuje się wybrakowane sztuki, od przychodu uzyskanego w wyniku sprzedaży tych ostatnich. Konieczność odnowy stada oznacza wyższe koszty produkcji, gdyż koszt loszek rozkłada się na mniejszą liczbę miotów. Wprowadzanie do stada nowych loszek niesie za sobą również zagrożenia ze strony produkcyjnosanitarnej. Z kolei stado odnawiane w niewielkim stopniu wymaga co prawda mniejszych nakładów, ale można zaobserwować wówczas niekorzystny wpływ na wyniki produkcyjne i hodowlane stada. Remont stada jest więc kosztem, czy inwestycją, która przyniesie finansowy zwrot?

Badania

Z doświadczenia Choice Genetics wynika, że optymalny poziom brakowania to 45%, tymczasem według badań przeprowadzonych przez Choice Genetics w 2013 na 200 fermach w Polsce, średni poziom brakowania w krajowych hodowlach wynosi poniżej 30%. Badania pokazały ponadto występowanie dużych różnic pomiędzy hodowlami. Większość hodowców praktykuje remont na poziomie ok. 20%, a u zaledwie 15% wynosi on powyżej 40%. 

To zróżnicowanie można wyjaśnić ograniczeniami wynikającymi z kwarantanny, a ściślej rzecz biorąc technicznymi możliwościami kwarantanny w zakresie ilości i częstości przyjęcia zwierząt w roku.Większość budynków kwarantanny nie jest ogrzewana, a zakupy mają charakter sezonowy. Po uwzględnieniu warunków atmosferycznych hodowcy do dyspozycji pozostaje zaledwie 7 m-cy. Jeden cykl kwarantanny trwa ok. 6 tygodni (3 tygodnie kwarantanna + 3 tygodnie aklimatyzacja). Taki system remontu loch w stadzie podstawowym nie zapewnia ciągłości remontu w stadzie, w szczególności w każdej grupie technologicznej.

Zróżnicowania bardziej jednak wynikają z odmiennych strategii hodowlanych, opisanych wyżej jako „brakowanie z konieczności” lub „brakowanie ekonomiczne”. W pierwszym wypadku mamy do czynienia ze źle rozumianą oszczędnością, która może odbić się niekorzystnie na wynikach produkcyjnych. W tym artykule chciałbym jednak skupić się na drugiej strategii, jako narzędzia, dzięki któremu można poprawić zyskowność produkcji?

„Brakowanie ekonomiczne”

Właściwie przeprowadzany remont loch, czyli tzw. „brakowanie ekonomiczne”, zapewnia maksymalną podaż prosiąt w każdej grupie technologicznej, w całym okresie użytkowości rozpłodowej. Jego efektem jest podniesienie produkcyjności zwierząt dzięki maksymalizacji postępu hodowlanego, które cały czas się dokonuje. Pokazuje to tabelka poświęcona produktywności lochy NAIMA w pierwszych miotach.

TABELA: NAIMA 

naima

p>

Poprawa genetyczna populacji loch dotyczy nie tylko plenności, cech macierzyńskich, ale również tucznych i rzeźnych. W ostatnim okresie genetycy Choice Genetics kładą nacisk na poprawę umięśnienia tuszek linii czystych świń będących w programie rodzicielskim NAIMA. Intensyfikujemy selekcję świń pod względem wskaźnika wykorzystania paszy wykorzystując do tego najnowsze technologie. Te innowacyjne elementy poprawiają istotnie efektywność ekonomiczną produkcji świń, szczególnie w trudnych czasach.

Średnioroczny postęp generowany dla plenności to 0,3 – 0,4 prosiaka na rok. Warto o tym pamiętać przy planowaniu remontu stada, bowiem te mikrozmiany jakościowe, mają odzwierciedleniew końcowej wartości zwierzęcia odstawianego do zakładu mięsnego. NAIMA sprzed kilku lat i NAIMA dzisiejsza to różnejakościowo zwierzęta.

TABELA: 2

2

Z praktyki hodowlanej Choice Genetics wynika, że współczynnik optymalnego remontu w stadzie powinien wynosić 19% i odnosić się do grupy technologicznej (19% x 2,4 współczynnik wyproszenia = 45,6% w skali roku), w przeciwieństwie do ujmowania w skali roku. Nie zawsze remont ujmowany w skali roku oznacza bowiem zrównoważoną strukturę stada.

Zapewnienie poprawnej struktury w stadzie wymusza jednak planifikację zakupu zwierząt i wprowadzania loch do stada przez cały rok. Na podstawie wcześniej wspomnianych badań (200 ferm) wiemy, że gospodarstw tak planujących produkcję jest bardzo mało. W konsekwencji wiele gospodarstw samo ogranicza efektywność ekonomiczną swojej hodowli. Tylko stosunkowo nieliczni hodowcy decydują się na zastosowanie tej strategii, jeżeli chodzi o remont stada. Tak jest w przypadku hodowców, którzy przeprowadzają remont w oparciu o loszki z odchowu własnego.

prosieta

Program rodzicielski Choice Genetics Polska został szczegółowo opisany w artykule Olgi Kamińskiej (str. 14) Uczestniczący w nim hodowcy częściej dokonują wymiany loch, a co najważniejsze, remont prowadzą w każdej grupie technologicznej. Remont stada w oparciu o zwierzęta z odchowu własnego wymusza większy profesjonalizm. Oznacza jednak większą niezależność hodowcy, istotnie zmniejsza zagrożenie sanitarne i jest tańsze, niż w przypadku zakupu loch z zewnątrz.

Prowadzony w sposób właściwy remont, przestrzegający plan kojarzenia i wytyczne CGP, umożliwia maksymalizację wykorzystania wartości postępu hodowlanego. Ważne jest planowanie remontu od samego początku, od momentu zasiedlenia fermy. Hodowca musi znać strukturę stada w celu prawidłowego planowania jego remontu. Maksymalizacja wyników produkcyjnych będzie naturalną konsekwencją takiej strategii hodowlanej. Inwestycja, która się zwraca Wspomniane badania pozwoliły ocenić wpływ poziomu brakowania na efektywność ekonomiczną. Przeprowadzono je w oparciu o kryterium nadwyżki operacyjnej brutto. To podejście pozwala analizować efektywność hodowli niezależnie od jej struktury i czasu istnienia.

Badania wykazały, że w hodowlach, realizujących optymalny poziom brakowania stada na poziomie 45% odnotowuje się: lepszy współczynnik spożycia paszy (-0,05), zwiększoną skuteczność krycia (+ 3%) oraz lepszą produktywność w przeliczeniu na lochę (+0,68) w stosunku do średniej.

Aby osiągnąć optymalny poziom jakościowy stada, powinno ono (z demograficznego punktu widzenia) składać się w ok. 60% z loch w cyklu wyproszenia od 3 do 6. Od 7 wyproszenia następuje bowiem spadek liczby żywo urodzonych prosiąt oraz wzrost martwo urodzonych i zmumifikowanych prosiąt. Oczywiście, na hodowlę ma wpływ szereg czynników, które mogą zniekształcić początkowe wyliczenia, warto jednak rozważać „brakowanie ekonomiczne”, jako jedno z narzędzi do poprawy produktywności stada.

viual

Proste obliczenia pokazują, że remont ma sens finansowy. Jeśli przyjmiemy stado 200 loch i dwie odmienne strategie brakowania A. 20% i B. 45% to:

  • A. Zmniejszając brakowanie o 20%, kupujemy 50 loch mniej i oszczędzamy – 19 500,00 zł netto (różnica między sprzedażą a zakupem nowej loszki)

  • B. Brakując 45%, uzyskujemy lepszą efektywność produkcyjną stada, co za tym idzie więcej prosiąt [0,68 x 2,4] co daje nam 326 prosiaki więcej niż w przypadku A, 336 x 150 zł [śr. cena rynkowa] = 48 900,00 zł więcej z hodowli

  • Zysk – 29 400,00 zł / + 60%

Podsumowanie. Współczynnik optymalnego remontu w stadzie powinien wynosić 19% i odnosić się do każdej grupy technologicznej, co daje 45% w skali roku. Kluczowe dla osiągnięcia oczekiwanego efektu remontu jest właściwe rozłożenie akcentów. Główny nacisk w remoncie stada podstawowego powinien być położony na poprawę cech reprodukcyjnych (plenność, płodność, mleczność, cechy macierzyńskie), które powinny odpowiadać za 35% remontu, natomiast zaledwie 10% remontu powinno wynikać z problemów z lokomocją (kończyny, kondycja lochy, itd.). Powyższe podejście do remontu, dzięki eliminacji loch odstających rozpłodowo, wpłynie na podniesienie wskaźników ekonomicznych produkcji. Ważne jest zrozumienie, że podstawą wysokiej wydajności loch jest ich doskonała kondycja, a kluczem do zapewnienia rentowności w hodowli jest optymalna struktura stada.

dr Stanisław Niemyjski - Prezes Zarządu Choice Genetics Polska

Powyższy artykuł ukazał się w Przewodniku w Nowoczesnej Hodowli w nr 1/2015. 

Centrum Genetyczne
Smólniki Osieckie
62-613 Osiek Mały
tel. +48 504 047 349
tel. +48 504 047 577
e-mail: cpn@choice-genetics.com